Author :
Abstract
Bu araştırmanın amacı, yetişkinlerde durumluk bilinçli farkındalık (DBF), bilişsel esneklik (BE) ve bilişsel-duygulanımsal empati (BDE) arasındaki ilişkileri incelemek ve bunların cinsiyet, eğitim düzeyi ve yaş değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Türkiye’de yaşayan 492 yetişkinden çevrimiçi anket yoluyla veri toplanmıştır. Ölçme araçları; Bilişsel Esneklik Envanteri, Durumluk Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Bilişsel-Duygulanımsal Empati Ölçeğidir. Veriler Pearson korelasyon, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. DBF ile BE arasında pozitif ve orta düzeyde ilişki bulunmuştur (r = .462, p < .01). BE ile BDE (r = .361, p < .01) ve DBF ile BDE (r = .214, p < .01) arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Cinsiyete göre; erkeklerin BE ve DBF puanları, kadınların ise BDE puanları daha yüksektir (p < .01). Eğitim düzeyine göre BE ve BDE farklılaşırken DBF farklılaşmamıştır. Yaşa göre üç değişkende de anlamlı fark görülmüş; özellikle 38–47 yaş grubu daha yüksek ortalamalara sahiptir. Bulgular, DBF, BE ve BDE’nin birlikte değişebildiğini ve bazı demografik değişkenlere göre farklılaşabildiğini göstermektedir; ancak araştırma korelasyonel olduğundan nedensel yorum yapılmamalıdır.
Keywords
Abstract
This study examined the associations among state mindfulness (SM), cognitive flexibility (CF), and cognitive–affective empathy (CAE) in adults and tested whether these variables differ by gender, education level, and age. Using a correlational design, data were collected online from 492 adults living in Türkiye. Measures included the Cognitive Flexibility Inventory, the State Mindfulness Scale, and the Questionnaire of Cognitive and Affective Empathy. Analyses were conducted with Pearson correlations, independent-samples t tests, and one-way ANOVAs. SM was positively and moderately associated with CF (r = .462, p < .01). CF was positively related to CAE (r = .361, p < .01), and SM was positively related to CAE (r = .214, p < .01). Regarding gender, men reported higher CF and SM, whereas women reported higher CAE (p < .01). Education level was associated with CF and CAE but not with SM. Age differences were observed in all three variables; notably, the 38–47 age group showed higher mean scores on CF, SM, and CAE than younger groups in post-hoc comparisons. The findings indicate that SM, CF, and CAE tend to covary and may differ across demographic groups. Given the correlational nature of the study, conclusions about causality cannot be drawn.
